何 – Nani – co?! Jeden znak, a tyle pytań. A przede wszystkim: kiedy 何 czytamy jako なん – nan, a kiedy jako なに – nani?
Kilka słów o 何…
Ideogram kanji 何 ma dwa czytania kun’yomi (rdzenno-japońskie): なに – nani oraz なん – nan. Słownik japoński podaje, że czytanie nan jest szczególne, o bardzo wąskim zastosowaniu. Jak więc なん jest wyjątkowe? Spróbujmy się mu przyjrzeć.
Po pierwsze, mówiąc nani, powszechnie używa się go w znaczeniu jaka (rzecz)? (= jakiego rodzaju? który?). Można powiedzieć, że jest to związane z jakością. Powiemy: 何色 – nani iro, jaki kolor?, 何部 – nani bu, jaka część? lub 何県 – nani ken, jaka prefektura?
Nan natomiast stosowany jest bardziej w znaczeniu ile? Można powiedzieć, że jest to związane z liczbą i ilością. Analogicznie: 何色 – nan shoku, ile kolorów?, 何部 – nan bu, ile części? albo 何県 – nan ken, ile prefektur?
Zatem, na przykład, na pytanie そのボールペンは何色ですか – Jakiego koloru jest ten długopis? można odpowiedzieć na dwa sposoby. Czytając nani iro, powiemy czerwony, czarny…. Jeśli natomiast, usłyszymy nan shoku, będzie chodziło o to, czy są to trzy kolory, cztery kolory… i tak dalej.
Podobnie w przypadku pytania 何人 – ile osób? Mówiąc nani jin chodziłoby nam bardziej o to jakiej etniczności lub narodowości jest dana osoba. Nan nin z kolei odnosiłoby się raczej do tego, ilu tam jest ludzi.
