Partykuła WA
Ileż to trzeba było się namęczyć, żeby zrozumieć na studiach choćby podstawowe różnice pomiędzy partykułami WA i GA, to wiem tylko ja (no i cała reszta adeptów japońskiego). W tym artykule wyjaśnię Wam podstawy podstaw, dzięki którym będziecie mogli uzyskać na teście więcej punktów. Postaram się, żeby wyjaśnienia były łatwe, niekoniecznie językoznawczo poprawne, ale takie, dzięki którym zwykła osoba będzie w stanie wybrać WA, a nie GA. Artykuł o partykule GA pojawi się wkrótce.
Partykuła WA - podstawowe użycia
- Temat zdania
- Kontrast
- Niezaprzeczalne fakty
- Wyznaczenie minimum
1. Temat zdania
Kiedy używać partykuły WA?
Przede wszystkim, każdemu polecam na początku zakodować sobie, że WA (czytane ŁA, zapisywane は) na potrzeby robocze można tłumaczyć jako „jeżeli chodzi o”. Partykuła WA to jest Wasz temat zdania, to o czym mówicie i na czym się skupiacie w zdaniu.
Co za tym idzie krótkie zdanie:
これは私の犬です。(Kore wa watasi no inu desu) – To jest mój pies.
można by łopatologicznie przetłumaczyć na: Jeżeli chodzi o to (kore-wa), jest to mój pies. Tematem tego zdania jest „TO” (kore-wa). Jak już zrozumiecie funkcjonowanie partykuły WA, to oczywiście porzucicie to tłumaczenie, bo nie będzie Wam potrzebne.
2. Kontrast
Gdy chcecie wyrazić kontrast pomiędzy jedną rzeczą a drugą, używacie do tego partykuły WA. Najprostsze użycie wygląda tak:
明日は銀行へ、あさっては郵便局へ行きます。(Asita wa ginkou e, asatte wa juubinkjoku e ikimasu) – jutro idę do banku, a pojutrze na pocztę.
Normalnie po słowie „jutro” czy „pojutrze” nie dalibyście żadnej partykuły, ale jako że chcecie pokazać, że jutro to w to miejsce, a pojutrze to w inne, dajecie partykułę WA.
Nie zawsze jednak będą to tak oczywiste dwie rzeczy podane na tacy. Można to zrobić i z jedną:
田中さんとは会います。(Tanaka-san towa aimasu) – z Tanaką to się spotkam.
Pomimo że jest tylko jedna osoba w powyższym zdaniu, to jednak dzięki partykule WA oznajmiamy, że „z nim to się spotkam, ale z kimś innym to już niekoniecznie”. Wciąż wyrażamy kontrast.
3. Niezaprzeczalne fakty
Na świecie są takie rzeczy, które uznajemy za prawdę, za niezaprzeczalny fakt. I choć są ludzie, którzy powiedzą inaczej niż ogół, to ich w tym podpunkcie pomijamy.
Partykuła WA służy też do zaznaczenia ogólnego faktu:
地球は丸いです。 (Cikjuu wa marui desu) – Ziemia jest okrągła.
鳥は空を飛びます。(Tori wa sora o tobimasu) – Ptaki latają po niebie.
一日は24時間です。(Icinici wa nidziuu jodzikan desu) – Jeden dzień ma 24 godziny.
4. Wyznaczenie minimum
Często pomijane w podręcznikach użycie partykuły WA to wyznaczenie minimum. Co najmniej tyle; no przynajmniej to tyle, np.:
そこへ行くのに、２時間はかかるよ。(Soko e iku noni nidzikan wa kakaru jo) – No dwie godziny to zajmie dotarcie tam.
Dzięki WA w tym zdaniu zaznaczamy, że co najmniej dwie godziny nam zejdzie, jeśli nie więcej, aby dotrzeć w dane miejsce.
Poznanie samej partykuły WA oczywiście nie wystarczy do rozróżnienia jej od GA, dlatego koniecznie wyczekujcie kolejnego artykułu!
Poczytaj więcej o japońskiej gramatyce:
